درمان سوزش و درد مقعدی برای پیشگیری از عفونت پوست ناحیه مقعد

خارش مقعد به خارش مقاوم و مزمن اطراف مقعد گفته می­شود. علامت اصلی این عارضه، نیاز به خارش فوری مقعد است که ممکن است در هر ساعاتی از روز آغاز شود. این عارضه معمولا پس از دفع مدفوع و شب­ها قبل از خواب رخ می­دهد. عوامل زیر می­توانند باعث بدتر شدن خارش این ناحیه شوند:

  • گرما
  • لباس پشمی
  • رطوبت یا خیسی اطراف مقعد
  • تماس مدفوع با پوست اطراف مقعد
  • استرس و اضطراب

خارش مداوم پوست می­تواند باعث آسیب دیدن آن شود و احتمال بروز عفونت در آن ناحیه را افزایش دهد. همچنین، خارش مزمن ناحیه مقعد باعث شرمندگی بیمار می­شود. خلق و خو و خواب در خارش مقعد موثر هستند.

در صورتی که درد و خارش مقعد مزمن و مداوم است و نمی­توانید علت آن را پیدا کنید، بهتر است به پزشک مراجعه نمائید. از آنجایی که علل مختلفی می­تواند در این عارضه نقش داشته باشند، بهتر است به منظور رد کردن سایر علل شناخته شده، به پزشک مراجعه کنید و معاینه شوید. در صورتی که علت درد و خارش مقعد مشخص شود، درمان و تسکین علائم آن راحت تر خواهد بود. درمان خارش مقعد به علت آن بستگی دارد. درمان این عارضه شامل مصرف پماد ضد خارش، درمان عفونت، یا هموروئید است. در صورتی که علائم شما در شب بدتر می­شود، پزشک داروی آنتی هیستامین خوراکی را تجویز می­کند و تا زمانی که پماد ضد خارش به کاهش خارش کمک کند باید این دارو مصرف کنید. اکثر بیماران پس از درمان بهبود می­یابند و درد و خارش آنها تسکین خواهد یافت.

شما عزیزان می توانید با مراجعه به کلینیک دکتر خان محمدی ، خارش و سوزش مقعد ناشی از هموروئید، شقاق یا فیستول مقعد را درمان کنید. برای دریافت اطلاعات بیشتر یا رزرو نوبت می توانید با شماره ۰۲۱۴۴۰۱۲۱۵۳ تماس حاصل فرمایید.

علل خارش مقعد چیست؟


خارش مقعد، علامت یک بیماری است و به عنوان تشخیص نهایی در نظر گرفته نمی­شود. عوامل و بیماری­های مختلفی می­توانند منجر به درد و خارش مقعد شوند. در صورتی یک بیماری شناخته شده، عامل خارش مقعد باشد، به مدت خارش ثانویه می­گویند. با این حال در تعداد زیادی از بیماران علت خارش مقعد مشخص نیست که آن خارش مقعد به علت عوامل ناشناخته می­گویند. علل زیادی برای خارش مقعد وجود دارد که در بخش زیر به برخی از آنها اشاره می­کنیم:

بیماری پوستی

برخی از بیماری­های پوستی می­توانند پوست اطراف مقعد را درگیر کنند و باعث درد و خارش شوند. این موارد عبارتند از:

  • اگزما
  • پسوریازیس
  • لیکن پلان
  • لیکن اسلکروزیس
  • درماتیت سبوره­ای
  • آلرژی یا درماتیت التهابی. درماتیت به معنای التهاب پوست است.

 التهاب پوست در پی موارد زیر بروز می­کند:

  • رطوبت یا عرق بیش از حد در اطراف مقعد
  • تمیز کردن بیش از حد مقعد
  • استفاده از برخی صابون­ها، اسانس­ها، پمادها، روغن­ها، یا رنگ موجود در برخی از دستمال­های توالت باعث التهاب پوست اطراف مقعد می­شود.

عفونت

عفونت شامل موارد زیر است:

  • عفونت قارچی و برفکی توسط میکروارگانسیم­هایی ایجاد می­شود که در نقاط گرم، مرطوب، و فاقد هوا مانند اطراف مقعد زندگی می­کنند.
  • کرمک که از علل شایع عفونت در کودکان است.
  • عفونت­هایی مانند گری، عفونت­های باکتریایی، عفونت هرپس، زگیل، و سایر عفونت­های مقاربتی می­توانند منجر به خارش مقعد شوند.

عوامل و شرایطی که باعث مقعد می­شوند

عوامل و بیماری­های متعددی در درد و خارش مقعد موثر هستند، این عوامل عبارتند از:

برخی از بیماری­ها

برخی از بیماری­ها باعث خارش شدید اطراف مقعد می­شوند، که بیمار را آزار می­دهد. این موارد عبارتند از:

مصرف برخی از مواد غذایی

در صورتی که برخی از مواد غذایی به طور کامل هضم نشوند، بیمار هنگام دفع دچار التهاب و خارش مقعد می­شود. این مواد غذایی عبارتند از:

  • مرکبات
  • انگور
  • گوجه فرنگی
  • انواع سس و فلفل تند
  • شیر
  • کافئین موجود در چای، نوشابه، و قهوه

مصرف برخی از داروها

مصرف برخی از داروها منجر به خارش ناحیه مقعد می­شود. این عبارتند از:

مصرف برخی از داروهای آنتی بیوتیک منجر به اسهال می­شود. اسهال بیش از حد می­تواند باعث التهاب پوست مقعد، خارش و دردناک شدن این ناحیه شود.

 در صورتی که بیمار از داروهای استروئیدی یا سایر داروهای ضعیف کننده سیستم ایمنی استفاده می­کند، ریسک ابتلا به عفونت­های پوستی که پوست اطراف مقعد را درگیر می­کنند افزایش مییابد.

 مصرف دارویی مانند کلشی سین ( برای نقرس ) و روغن نعنا ( برای نفخ ) می­تواند باعث خارش مقعد به عنوان یکی از عوارض جانبی این داروها شود.

مصرف برخی از داروها به صورت پماد در اطراف پوست مقعد برای درمان بیماری­هایی مانند هموروئید می­تواند باعث التهاب پوست این ناحیه و بروز یک نوع درماتیت شود.

علائم خارش مقعد


خارش مقعد با قرمزی، درد، و سوزش همراه است. التهاب و خارش، براساس علت ایجاد کننده آنها، می­تواند دائمی یا موقت باشد.

چه موقع باید به پزشک مراجعه کرد؟


در صورت بروز موارد زیر باید فورا به پزشک مراجعه کرد:

  • در صورتی که خارش مقعد شدید یا دائمی باشد.
  • در صورتی که بیمار دچار خونریزی از مقعد باشد.
  • در صورتی که مقعد عفونت کرده باشد.
  • در صورتی که بیمار نتواند علت درد و خارش دائمی را پیدا کند.

راه­های تشخیص این عارضه چیست؟


پزشک می­تواند با پرسش از بیمار درباره علائمی دارد، سابقه پزشکی، و عادات فردی، به سادگی علت درد و خارش را تشخیص دهد. در صورتی که پزشک به کرمک شک کند، انجام آزمایشات مربوطه را درخواست می­کند. گاهی اوقات نیز به معاینه بدن بیمار می­پردازد، که معاینه جسمانی شامل معاینه دیجیتالی رکتوم است. در صورتی که علت درد و خارش مشخص نباشد، پزشک درخواست انجام تست­های بیشتر از قبیل پروکتوسکوپی یا کولونوسکوپی را می­دهد تا بتواند به طور دقیق دستگاه گوارش را ارزیابی کند. با این حال گاهی اوقات نمی­توان علت درد و خارش مقعد را پیدا کرد.

درمان دارویی و خانگی برای رفع درد و سوزش مقعد


خارش مقاوم مقعد می­تواند به بیماری­های پوستی یا سایر بیماری­ها مربوط باشد که به درمان پزشکی نیاز دارند. کنترل عارضه خارش مقعد باعث تسکین علائم بیمار و بهبود کیفیت زندگی او می­شود. این اقدامات درمانی عبارتند از:

در صورتی که علت خارش مقعد مشخص شود

هنگامی که علت خارش مقعد مشخص شود، پزشک یک اقدام درمانی مناسب را توصیه می­کند. این اقدامات درمانی عبارتند از:

  • در صورت وجود اگزما در اطراف مقعد، پزش به بیمار توصیه می­کند یک دوره کوتاه از پماد استروئیدی استفاده کند.
  • پماد ضد قارچ می­تواند عفونت­های قارچی و برفکی را از بین ببرد.
  • مصرف آنتی بیوتیک می­تواند به درمان برخی از انواع عفونت­ها کمک کند.
  • برخی از بیماری­های مقعدی مانند هموروئید یا فیشر مقعد باید درمان شوند.
  • در صورتی که وجود کرمک عامل خارش مقعد باشد بیمار به مصرف دارو نیاز خواهد داشت.

در صورتی که علت خارش مقعد مشخص نباشد

این وضعیت بسیار شایع است، و نکات زیر می­توانند به تسکین خارش پوست مقعد کمک می­کنند:

گاهی اوقات پزشک مصرف پماد یا کرم را برای یک دوره کوتاه پیشنهاد می­دهد

پزشک پماد یا کرم را تجویز می­کند که بیمار پس از رفتن به دستشویی و هنگام خواب از آن استفاده کند. پمادهای مختلفی وجود دارند که می­توان از آنها استفاده کرد، با این حال برخی از ترکیبات موجود در پماد می­توانند باعث التهاب و خارش پوست اطراف مقعد شوند. بیمار باید فقط به مدت دو هفته از این پماد استفاده کند مگر آنکه پزشک دستور دیگری بدهد؛ در صورتی که پوست مقعد ملتهب شده باشد مصرف پماد استروئیدی به مدت دو هفته می­تواند باعث کاهش التهاب می­شود اما نباید روی پوست عفونی قرار داده شود.

بیمار باید از مصرف مواد التهاب آور خودداری کند

بیمار باید:

  • از استعمال پودر تالک، صابون­های معطر، خوابیدن در وان پر از کف، و خوشبو کننده­ها در اطراف مقعد خودداری کند
  • از دستمال توالت ساده و بدون رنگ استفاده کند و پس از دفع مدفوع به آرامی مقعد خود را خشک کند.
  • در صورتی که مصرف برخی از مواد غذایی یا داروها می­توانند باعث خارش مقعد شوند، بنابراین بیمار باید مدتی از مصرف غذا و نوشیدنی­های التهاب آور ( مانند میوه و گوجه فرنگی ) اجتناب کند.
  • در صورتی که بیمار به طور مرتب از لوبریکانت استفاده می­کند، ممکن است مدفوع به اطراف پوست مقعد نشت کند.

توجه ویژه به بهداشت اطراف مقعد

بیمار باید:

  • پس از دفع مدفوع، مقعد خود را بشوید و خشک کند. این کار به پاک شدن مدفوع باقیمانده در اطراف مقعد که منجر به التهاب پوست می­شود، کمک می­کند. بیمار باید هنگام خواب نیز مقعد خود را بشوید
  • بهتر است هنگام شستشوی مقعد فقط از آب استفاده کند. در صورتی که بیمار قصد دارد از صابون برای شستشو استفاده کند، باید صابون بی بو و ملایم تهیه کند.
  • هنگامی که بیمار در منزل نباشد می­تواند از دستمال­های مخصوص برای تمیز کردن مقعد خود استفاده کند. بهتر است بیمار از محصولات معطر استفاده نکند.
  • هر روز دوش بگیرد. در صورت امکان مقعد خود را فقط با آب بشوید. در صورتی که بیمار از صابون برای شستشوی مقعدش استفاده می­کند باید کاملا صابون را بشوید.
  • هر روز لباس­های زیر خود را عوض کند.

باید از مرطوب شدن بیش از حد اطراف مقعد اجتناب کرد

بیمار باید با رعایت موارد زیر به درمان درد و خارش خود کمک کند:

  • بیمار باید پس از شستشوی مقعد به طور کامل این ناحیه را با دستمال خشک کند. بهتر است بیمار از سشوار برای خشک کردن این ناحیه استفاده کند.
  • تا زمانی که مقعد به طور کامل خشک نشده است از پوشیدن لباس زیر خودداری کند.
  • از لباس زیر نخی و گشاد استفاده کند و از پوشیدن شلوار نایلونی و تنگ خودداری کند.
  • در صورت امکان نباید به مدت طولانی بنشیند و از داغ شدن این ناحیه جلوگیری کند تا هوای کافی به این ناحیه برسد و عرق نکند.
  • در صورتی که بیمار عرق می­کند و رطوبت در اطراف مقعد جمع شود، می­تواند یک پارچه نخی را درون لباس زیر خود قرار دهد تا رطوبت را به خود جذب نماید.

خاراندن پوست اطراف مقعد

بیمار باید بداند:

  • خاراندن مقعد می­تواند باعث بدتر شدن خارش این ناحیه شود و در نتیجه بیمار مجبور می­شود این ناحیه را بیشتر بخاراند.
  • بیمار باید تا حد امکان از خاراندن پوست اطراف مقعدش خودداری کند. این مشکل شب­ها، که بیمار سعی می­کند بخوابد، بدتر می­شود و بسیار آزار دهنده است.
  • گاهی اوقات بیمار در خواب نیز بدن خود را می­خاراند. برای رفع این مشکل باید:
  • برای کاهش آسیب دیدگی پوست این ناحیه به علت خاراندن آن باید تا حد امکان ناخن­ها را کوتاه کرد.
  • بیمار باید برای جلوگیری از خاراندن شدید پوست توسط ناخن­ها هنگام خواب از دستکش نخی استفاده کند.
  • مصرف داروی آنتی هیستامین می­تواند به بیمار کمک کند شب­ها راحت بخواهد اما باید این دارو با تجویز پزشک مصرف شود.