درمان التهاب لوزالمعده (پانکراتیت) از طریق برداشتن بافت آسیب دیده

التهاب لوزالمعده

پانکراس غده‌ای است که در بالای شکم قرار گرفته است. این غده دو ماده اصلی تولید می‌کند: آنزیم‌های گوارشی و هورمون‌های گوارشی. التهاب پانکراس که به آن پانکراتیت گفته می‌شود به دلایل مختلفی اتفاق می‌افتد. زمانی که این غده ملتهب می‌شود، بیماری به سمت تورم پانکراس، عروق خونی محیطی، خونریزی، عفونت و آسیب‌دیدگی پانکراس پیش روی می‌کند. آنزیم گوارشی در پانکراس گیر کرده و شروع به هضم خود آن می‌کند. اگر این آسیب‌دیدگی باقی بماند، غده ممکن است قادر به انجام عملکرد عادی و طبیعی خود نباشد. پانکراتیت ممکن است حاد (جدید و کوتاه مدت) یا مزمن (بلند مدت و مستمر) باشد. هر نوع از آن ممکن است بسیار شدید و حتی مهلک باشد. ابتلا به هر نوع از این بیماری عواقب خطرناکی به دنبال دارد. پیش‌آگهی پانکراتیت به بسیاری عوامل از جمله بیماری‌های زمینه‌ای ایجادکننده پانکراتیت، شدت پانکراتیت و سن بیمار و بیماری‌های زمینه‌ای دیگر بستگی دارد.

معمولاً پانکراتیت حاد چند روز ادامه می‌یابد. حمله حاد پانکراتیت به دلیل سنگ کیسه صفرا اتفاق می‌افتد و ممکن است برای درمان آن نیاز به دفع سنگ‌های کیسه صفرا یا انجام عمل جراحی در مجرای صفرا داشته باشد. درمان پانکراتیت مزمن ممکن است دشوار باشد. پزشکان سعی می‌کنند درد بیمار را کاهش داده و مشکلات تغذیه‌ای او را برطرف نمایند. معمولاً برای بیماران آنزیم‌های گوارش و در صورت لزوم انسولین تجویز می‌شود. پیروی از یک رژیم غذایی کم‌چربی نیز می‌تواند مفید باشد. در برخی موارد ممکن است برای کاهش درد شکم، بازیابی آنزیم‌ها یا هورمون‌های خارج شده پانکراس، درمان پانکراتیت مزمن ایجاد شده به دلیل انسداد مجرای صفرا یا کاهش دفعات بروز حمله پانکراتیت نیاز به انجام عمل‌های جراحی باشد. بیماران باید استعمال دخانیات را ترک کنند، از دستورات پزشک و توصیه‌های متخصص تغذیه پیروی کرده و داروهای مناسب را مصرف کنند تا حملات آن خفیف‌تر شده و تعداد دفعات بروز آنها نیز کاهش یابد.

اگر شما نیز دچار بیماری پانکراتیت (التهاب لوزالمعده) هستید می‌توانید با مراجعه به کلینیک دکتر خان محمدی از انواع خدمات درمانی این کلینیک بهره‌مند شوید. دکتر پس از معاینه دقیق شما، در صورت لزوم یکی از روش‌های جراحی باز و لاپاراسکوپی را برای درمان بیماریتان به شما پیشنهاد خواهد کرد. شما می‌توانید برای دریافت اطلاعات بیشتر یا رزرو نوبت با شماره‌ ۰۲۱۴۴۰۱۲۱۵۳ تماس حاصل فرمایید.

انواع بیماری پانکراتیت


التهاب لوزالمعده دو نوع دارد:

پانکراتیت حاد

پانکراتیت حاد معمولاً بلافاصله پس از شروع آسیب‌دیدگی لوزالمعده ایجاد می‌شود. معمولاً حملات بسیار خفیف است اما حدود 20 درصد آنها نیز بسیار شدید است. یک حمله مدت کوتاهی طول می‌کشد و معمولاً پس از این که پانکراس به حالت اولیه خود بازگشت بلافاصله برطرف می‌شود. برخی افراد فقط دچار یک حمله می‌شوند در حالی که ممکن است برخی دیگر چندین حمله را تجربه کنند اما همیشه پانکراس به حالت اولیه خود بازمی‌گردد مگر این که پانکراتیت نکروز اتفاق بیفتد که می‌تواند مهلک هم باشد.

پانکراتیت مزمن

پانکراتیت مزمن مانند پانکراتیت حاد شروع می‌شود. اگر پانکراس در هنگام بروز پانکراتیت حاد دچار اسکار شود نمی‌تواند به حالت اولیه و طبیعی خود بازگردد. در نتیجه آسیب‌دیدگی این غده ادامه یافته و به مرور زمان تشدید می‌شود.

چرا لوزالمعده دچار التهاب می‌شود؟


سنگ‌های کیسه صفرا یکی از اصلی‌ترین علل ابتلا به پانکراتیت هستند که 80 تا 90 درصد افراد به پانکراتیت به آن مبتلا بوده‌اند.
سنگ صفرا به دلیل تجمع موارد در صفرا که یکی دیگر از ارگان‌های بدن در شکن است ایجاد می‌شود. سنگ صفرا باعث انسداد مجرای صفرا شده و در نتیجه آنزیم‌های گوارش درون پانکراس گیر می‌کنند. پانکراتیت ناشی از وجود سنگ‌های صفرا در زنان بالای 50 سال بیش از مردان دیده می‌شود. 10 تا 20 درصد از دلایل باقی مانده شامل موارد زیر می‌شود:

  •  مصرف برخی داروها
  •  قرار گرفتن در معرض برخی مواد شیمیایی
  •  آسیب‌دیدگی‌هایی مانند آنچه در هنگام تصادفات رانندگی یا زمین خوردن‌هایی که باعث ضربه به شکم می‌شوند.
  •  بیماری‌های ارثی
  •  انجام برخی عمل‌های جراحی
  •  عفونت‌هایی مانند اوریون (خیلی شایع نیست)
  •  اختلالات پانکراس یا روده
  •  بالا بودن سطح چربی خون

حدود 15 درصد از علل ابتلا به پانکراتیت حاد و 40 درصد از علل ابتلا به التهاب لوزالمعده مزمن هنوز ناشناخته باقی مانده‌اند.

نشانه‌های این بیماری چیست؟


علائم التهاب لوزالمعده

علائم پانکراتیت حاد و مزمن تفاوت‌هایی دارند. برخی از علائم این بیماری عبارتند از:

علائم ابتلا به پانکراتیت حاد

شایع‌ترین علل ابتلا به پانکراتیت حاد یا درد پانکراس، درد شکم است. تقریباً همه افراد مبتلا به پانکراتیت حاد دچار دل درد می‌شوند.

  •  درد ممکن است به طور ناگهانی بروز کرده یا به مرور زمان تشدید شود. اگر درد به طور ناگهانی ایجاد شد، معمولاً بسیار شدید است. اگر درد به مرور شروع شد معمولاً در ابتدا خفیف بوده و به مرور زمان بسیار شدید می‌شود.
  •  معمولاً در قسمت بالای میانه یا بالای سمت چپ شکم احساس می‌شود. درد در اغلب اوقات از جلوی شکم به سمت کمر کشیده می‌شود.
  •  غالباً درد پس از غذا خوردن شروع شده یا تشدید می‌شود.
  •  معمولاً درد به مدت چند روز ادامه می‌یابد.
  •  درد ممکن است زمانی که فرد روی کمر خود دراز کشیده است تشدید شود.

افراد مبتلا به پانکراتیت حاد معمولاً بسیار بیمار به نظر می‌رسند. علاوه بر درد این افراد علائم و نشانه‌های دیگری نیز دارند که برخی از آنها عبارتند از:

  •  حالت تهوع (برخی افراد استفراغ می‌کنند اما استفراغ کردن باعث کاهش علائم نمی‌شود.)
  •  تب، لرز یا هر دو
  •  تورم شکم که به لمس نیز حساس است.
  •  افزایش نرخ ضربان قلب (ضربان سریع ممکن است به دلیل درد و تب، کم‌آبی ناشی از استفراغ کردن و غذا نخوردن باشد یا ممکن است مکانیزم جبرانی برای جبران خونریزی‌های داخلی باشد)

در موارد بسیار شدید همراه با عفونت یا خونریزی، فرد ممکن است دچار کم‌آبی شده و فشار خون وی پایین بیاید و علائم دیگر نیز بروز کند که برخی از آنها عبارتند از:

  •  ضعف یا احساس خستگی مفرط
  •  احساس سرگیجه و غش
  •  لتارژی
  •  تحریک‌پذیری
  •  گیجی یا اشکال در تمرکز کردن
  •  سر درد
  •  علامت کولن (آبی شدن پوست اطراف پایین شکم)
  •  علامت کری ترنر (تغییر رنگ پوست به قهوه‌ای مایل به قرمز در پهلوها)
  •  نودول‌های پوستی اریتماتوز

اگر فشار خون به شدت پایین بیاید، ممکن است به ارگان‌های بدن به اندازه کافی خون نرسد تا عملکرد طبیعی خود را انجام دهند. این می‌تواند بسیار خطرناک باشد که به آن شوک گردشی گفته می‌شود که یک شوک ساده است.

علائم ابتلا به پانکراتیت مزمن

درد در التهاب لوزالمعده مزمن کمتر از پانکراتیت حاد شایع است. برخی افراد دچار درد می‌شوند اما بسیاری از افراد درد شکم را تجربه نمی‌کنند. برای افرادی که درد دارند، درد معمولاً ثابت بوده و ممکن است ناتوان‌کننده باشد. به هر حال، غالباً درد با تشدید بیماری از بین می‌رود. این بی‌دردی علامت بدی است زیرا ممکن است نشانه ازکارافتادگی پانکراس باشد. علائم دیگر پانکراتیت مزمن به عواقب بلند مدت آن مربوط می‌شود. برخی از این علائم عبارتند از:

  •  ناتوانی در تولید انسولین (ابتلا به دیابت)
  •  ناتوانی در هضم غذاها (کاهش وزن و سوءتغذیه)
  •  خونریزی (کاهش تعداد گلبول‌های خون یا کم‌خونی)
  •  مشکلات کبد (زردی)

این بیماری چه عوارضی دارد؟


پانکراتیت می‌تواند یک بیماری مهلک با عواقب جدی باشد. برخی از این عواقب عبارتند از:

  • ابتلا به دیابت: آسیب‌دیدگی پانکراس ممکن است به دلیل عدم ترشح انسولین باعث ابتلا به دیابت شود.
  • شکل‌گیری پزودوکیست: در هنگام ابتلا به پانکراتیت حاد، مایعات و باقی‌مانده‌ها، درون و اطراف پانکراس جمع می‌شوند. اگر این کیسه حاوی مایعات پاره شود درد، عفونت و خونریزی شدید داخلی اتفاق می‌افتد.
  •  سوءتغذیه: آسیب‌دیدگی پانکراس باعث کاهش یا عدم ترشح آنزیم‌های گوارش می‌شود که بر جذب مواد مغذی مختلف تأثیر می‌گذارد. این عارضه ممکن است باعث سوءتغذیه و کاهش وزن غیرارادی شود.
  •  سرطان لوزالمعده: پانکراتیت مزمن احتمال ابتلا به سرطان پانکراس را افزایش می‌دهد.
  •  عفونت: افراد مبتلا به پانکراتیت در معرض بروز عفونت قرار دارند که می‌تواند باعث نارسایی ارگان‌های مختلف، سپسیس و در نهایت مرگ شود.

پزشکان چگونه این بیماری را تشخیص می‌دهند؟


تشخیص پانکراتیت

آزمایش‌های مختلفی وجود دارد که برای تشخیص ابتلا به پانکراتیت به صورت تکی یا ترکیبی انجام می‌شوند.

آزمایش خون

تعیین سطح آمیلاز و لیپاز معمولاً در موارد ابتلا به التهاب لوزالمعده حاد انجام می‌شوند. این آزمایش‌های خون ممکن است در موارد ابتلا به پانکراتیت مزمن انجام نمی‌شوند. این‌ها معمولاً اولین آزمایش‌هایی هستند که برای تشخیص ابتلا به پانکراتیت انجام می‌شوند و نتایج آنها معمولاً به سرعت داده می‌شود. آزمایش‌های دیگر خون نیز ممکن است انجام شوند که برخی از آنها عبارتند از:

  •  آزمایش‌های عملکرد کلیه و کبد
  •  آزمایش‌هایی برای عفونت
  •  آزمایش کم‌خونی

مطالعات تصویری

سی تی اسکن (توموگرافی کامپیوتری) شکم ممکن است برای مشاهده التهاب پانکراس و ارزیابی میزان التهاب انجام شود. همچنین از این طریق می‌توان عواقب احتمالی ابتلا به پانکراتیت مانند خونریزی یا پزودوکیست‌ها (تجمع مایع) را مورد بررسی قرار داد. در سی تی اسکن سنگ‌های صفرا (دلیل اصلی ابتلا به پانکراتیت) و ناهنجاری‌های دیگر سیستم صفراوی مشخص می‌شود. سونوگرافی نیز برای تشخیص وجود سنگ صفرا و ناهنجاری‌های سیستم صفراوی به کار برده می‌شود. از آنجا که در تصویربرداری اولتراسوند از تابش اشعه استفاده نمی‌شود، این روش اولین گام برای تشخیص ابتلا به پانکراتیت است. بسته با علل زمینه‌ای ابتلا به پانکراتیت و شدت بیماری ممکن است آزمایش‌های دیگری نیز انجام شوند.

پانکراتیت (التهاب لوزالمعده) را چگونه درمان کنیم؟


درمان پانکراتیت

پزشک ممکن است متناسب با نوع پانکراتیت که شما به آن مبتلا هستید یکی از روش‌های درمانی زیر را به کار گیرد.

پانکراتیت حاد

معمولاً التهاب لوزالمعده حاد خفیف پس از گذشت چند روز با استراحت و انجام برخی اقدامات درمانی رفع می‌شود. اگر پانکراتیت شما شدیدتر است ممکن است روش‌های درمانی زیر به شما پیشنهاد شود:

انجام عمل جراحی

ممکن است در صورتی که وجود سنگ‌های صفرا باعث ابتلا به پانکراتیت باشد، پزشک انجام عمل‌های جراحی برای برداشتن سنگ صفرا که به آن کولسیستکتومی گفته می‌شود پیشنهاد دهد. انجام عمل جراحی چند روز پس از این که در بیمارستان پذیرش شدید احتمال بروز عواقب بعدی را کاهش می‌دهد. اگر پانکراتیت شما شدید است، پزشک ممکن است جراحی را تا بروز اولین عواقب این بیماری به تأخیر بیندازد.

تخلیه آب شکم

در صورتی که پزودوکیست عفونی شده باشد یا آبسه کرده باشد و یا بزرگ شدن این پزودوکیست باعث ایجاد درد و خونریزی شده باشد، پزشک مایعات درون شکم را تخلیه می‌کند. پزشک ممکن است بافت آسیب‌دیده پانکراس را نیز بردارد.

کولاتژیوپانکراتوگرافی اندوسکوپیک (ERCP)

پزشکان از کولاتژیوپانکراتوگرافی اندوسکوپیک برای درمان پانکراتیت حاد و مزمن استفاده می‌کنند. در کولاتژیوپانکراتوگرافی اندوسکوپیک، آندوسکوپی روده و اشعه ایکس برای درمان باریک شدگی یا انسداد صفرا یا مجرای پانکراس ترکیب می‌شوند. پزشک ممکن است از کولاتژیوپانکراتوگرافی اندوسکوپیک برای برداشتن سنگ صفراهایی که مجرای صفرا یا پانکراس را مسدود کرده‌اند نیز استفاده کند.

پانکراتیت مزمن

درمان پانکراتیت مزمن به کاهش درد، بهبود عملکرد پانکراس و مدیریت عواقب بعدی این بیماری کمک می‌کند. پزشک ممکن است موارد زیر را توصیه یا تجویز نماید:

داروها و ویتامین‌ها

پزشک ممکن است قرص‌های آنزیم را برای کمک به هضم یا ویتامین‌های آ، دی، ای و کا را برای درمان سوءجذب تجویز نماید. وی ممکن است در صورت نیاز به شما ویتامین ب 12 تزریق کند.

درمان دیابت

پانکراتیت مزمن ممکن است باعث ابتلا به دیابت شود. اگر شما دیابت دارید، پزشک به شما برنامه غذایی و دارویی داده، میزان قند شما را تحت نظارت قرار داده و به طور مرتب شما را ویزیت می‌کند.

انجام عمل جراحی

پزشک ممکن است برای کاهش فشار با رفع انسداد در مجرای پانکراس یا برای برداشتن قسمت آسیب‌دیده یا عفونی لوزالمعده انجام عمل جراحی را به شما توصیه کند. عمل جراحی در بیمارستان انجام می‌شود و شما به مدت چند روز بستری خواهید شد. اگر پس از انجام اقدامات درمانی بهبودی حاصل نشد، جراح در یک عمل جراحی کل پانکراس را برمی‌دارد.

انسداد عصب

پزشک ممکن است انسداد عصب را پیشنهاد دهد که در آن داروی بیحسی به طور مستقیم و از طریق پوست در عصبی که پیام درد را از پانکراس منتقل می‌کند تزریق می‌شود. اگر مجرای صفرای شما به دلیل وجود سنگ مسدود شده است ممکن است پزشک از یک فرایند برای تجزیه و دفع سنگ‌ها استفاده کند.

روش‌های جراحی پانکراتیت


جراحی پانکراتیت

در صورت امکان از انجام عمل جراحی پانکراس اجتناب می‌شود زیرا این غده به راحتی آسیب می‌بیند اما ممکن است برای برداشت بافت عفونی یا آسیب‌دیده (نکروز پانکراس) نیاز به انجام عمل جراحی باشد. ممکن است برای پیشگیری از حملات بیشتر سنگ‌های صفرا برداشته شود. این فرایند معمولاً برای رفع درد ناشی از ابتلا به پانکراتیت مزمن انجام می‌شود.

عمل پستاو

در این عمل، کل مجرای پانکراس از سر (از پانکراس) تا انتهای پانکراس باز می‌شود. روده کوچک به پانکراس وصل شده و به مجرای پانکراس بخیه می‌شود در نتیجه آنزیم‌های پانکراس به طور مستقیم در روده کوچک تخلیه می‌شوند. پزشک عمل پستاو را هم به روش باز و هم به روش لاپاراسکوپی انجام می‌دهد. بیمارانی که درد شدید داشته یا به دیابت مبتلا هستند می‌توانند تحت این عمل جراحی قرار گیرند.

رزکسیون سر پانکراس

این یک عمل کاملاً تخصصی است. در این عمل ظریف با حفاظت از اثنی‌عشر و مجرای صفرا فقط سر پانکراس برداشته می‌شود. دوران بهبودی پس از انجام این عمل در مقایسه با عمل وایپال کوتاه‌تر است زیر اثنی‌عشر و مجرای صفرا حفظ می‌شوند. غالباً پزشکان عمل رزکسیون سر پانکراس را در ترکیب با عمل پستاو انجام می‌دهند تا سر و دم پانکراس تحت عمل قرار گیرند. در عمل رزکسیون سر پانکراس در 70 درصد از افراد مبتلا به پانکراتیت مزمن درد شدید به طور کامل برطرف می‌شود، به علاوه 15 تا 20 درصد از بیماران به دلیل کاهش درد پس از انجام عمل جراحی نیاز به مصرف داروهای مسکن ندارند. بیشتر بیمارانی که تحت این عمل جراحی قرار گرفته‌اند می‌توانند پس از انجام عمل جراحی به کارهای روزمره خود پرداخته و زندگی نسبتاً فعالی داشته باشند.

عمل وایپل

پزشکان عمل وایپل را فقط روی برخی بیماران مبتلا به پانکراتیت مزمن انجام می‌دهند که ناهنجاری‌هایی روی سر پانکراس آنها وجود داشته باشد. عمل وایپل هم به روش عمل باز و هم به روش عمل لاپاراسکوپی انجام می‌شود. پزشکان ترجیح می‌دهند این عمل را برای بیماران مبتلا به پانکراتیت مزمن به روش لاپاراسکوپی انجام دهند زیرا برای انجام عمل به این روش، بیمار مدت زمان کوتاه‌تری در بیمارستان بستری می‌شود و دوران بهبودی آن نیز کوتاه‌تر است. همچنین شکاف‌های ایجاد شده برای انجام این عمل به مراتب کوچک‌تر از شکاف‌هایی است که برای انجام عمل‌های باز انجام می‌شود.

رژیم غذایی مخصوص بیماران مبتلا به پانکراتیت


رژیم-غذایی پانکراتیت

در زمان ابتلا به پانکراتیت حاد باید به مدت چند روز به روده استراحت داده شود. استراحت روده به این معنی است که نباید از طریق دهان غذا خورد یا چیزی آشامید. درنتیجه، بیماران باید از طریق وریدی در بیمارستان تغذیه شوند تا التهاب در پانکراس آنها زمانی برای بهبودی پیدا کند. سپس بیمار می‌تواند به تدریج شروع به غذا خوردن کند که باید با مایعات شفاف و سپس سوپ شروع کند. به بیماران مبتلا به پانکراتیت مزمن توصیه می‌شود که از یک رژیم غذایی کم‌چرب (حداکثر 20 گرم در روز) و پر کربوهیدرات پیروی کنند و اندازه هر وعده غذایی آنها کوچک و تناوب غذا خوردنشان بیشتر باشد (حدود 5 تا 6 مرتبه در روز). اگر پانکراتیت عود کرد، بیمار باید به مدت یک روز یا بیشتر به روده خود استراحت بدهد اما باید با مصرف دهانی مایعات از کم آب شدن بدن جلوگیری کند. اگر علائم بهبود نیافتند باید بلافاصله مراقبت‌های پزشک انجام شود.

چگونه از تشدید این بیماری پیشگیری کنیم؟


با به کار بردن توصیه‌های زیر می‌توان به پیشگیری از حملات بیشتر یا خفیف نگه داشتن بیماری کمک کرد:

  •  غذا را در اندازه کوچک و در وعده‌های متعدد میل کنید. اگر در زمان حمله از خوردن غذاهای جامد به مدت چند روز خودداری کنید احتمال بهبودی التهاب در پانکراس افزایش می‌یابد.
  •  از یک رژیم غذایی متعادل سرشار از کربوهیدرات و کم چرب پیروی کنید زیرا احتمال ابتلا به پانکراتیت را کاهش می‌دهد، این رزیم غذایی از احتمال ایجاد سنگ‌های صفراوی که اصلی‌ترین دلیل ابتلا به پانکراتیت است می‌کاهد.
  •  اگر پانکراتیت به دلیل قرار گرفتن در معرض مواد یا داروهای شیمیایی ایجاد شده است باید منبع آن مشخص شده و از آن دوری شود یا مصرف داروی مورد نظر متوقف شود.
  •  سیگار نکشید.
  •  وزن سالم خود را حفظ کنید
  •  منظم و مرتب ورزش کنید.
به این پست امتیاز دهید.
درمان التهاب لوزالمعده (پانکراتیت) از طریق برداشتن بافت آسیب دیده
5 از 1 رای